බිට්කොයින් (Bitcoin) වෙළඳපොළ තුළ මේ දිනවල අතිශය කලාතුරකින් දැකිය හැකි, ඒ වගේම ආයෝජකයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්විය යුතු සංසිද්ධියක් සිදුවෙමින් පවතී. සරලවම කිවහොත්, මේ වන විට අලුතින් බිට්කොයින් එකක් කැණීම (Mining) සඳහා වැය වන මුදල, බිට්කොයින් එකක වර්තමාන වෙළඳපොළ මිලට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ ගොස් ඇත. මෙය වෙළඳපොළේ අනාගත හැසිරීම පිළිබඳව ලබා දෙන ප්රබල සංඥාවකි.
වර්තමාන තත්ත්වය සංඛ්යාත්මකව:
- වත්මන් බිට්කොයින් මිල (Price): $65,668
- සාමාන්ය කැණීම් පිරිවැය (Average Mining Cost): $77,193
- පිරිවැය සහ මිල අතර පරතරය: $11,525
- පිරිවැය / මිල අනුපාතය (Ratio): 1.12 (මෙය පෙර 1.10 මට්ටමේ පැවතුණි)
මෙම දත්තවලට අනුව, වර්තමානයේ බිට්කොයින් අලෙවි වන්නේ එහි නිෂ්පාදන පිරිවැයට වඩා 14.9% ක පමණ අඩු අගයකිනි.
⛏️ පතල්කරුවන් (Miners) දැඩි අර්බුදයක
මෙම තත්ත්වය කිසිසේත්ම සෞඛ්ය සම්පන්න වෙළඳපොළක ලක්ෂණයක් නොවේ. Hashprice අගය දිනකට 1 PH/s සඳහා $33.65 දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එය බොහෝ පතල්කරුවන්ගේ ලාභ ලබන සීමාවට (Breakeven point) ඉතා ආසන්න අගයකි.
මෙහි සෘජු ප්රතිඵලයක් ලෙස මෑතකදී Bitcoin Network Difficulty (ජාලයේ අපහසුතා මට්ටම) 7.76% කින් පහත වැටුණි. මෙය නිකම්ම සිදුවන්නක් නොවේ; කැණීම් ලාභදායී නොවන විට කුඩා පරිමාණයේ සහ දුර්වල යන්ත්ර භාවිතා කරන පතල්කරුවන් ජාලයෙන් ඉවත් වීමට (Miner Capitulation) පටන් ගැනීම මෙයට ප්රධානතම හේතුවයි.
මෙයට හේතුව කුමක්ද? (අමතර දැනුමට)
මෙම තත්ත්වයට මෑතකදී සිදුවූ "Bitcoin Halving" සිදුවීම විශාල බලපෑමක් කර ඇත. Halving හරහා පතල්කරුවන්ට ලැබෙන ප්රතිලාභය හරි අඩකින් අඩුවීම නිසා ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන පිරිවැය දෙගුණ විය. එහෙත් ඊට සාපේක්ෂව වෙළඳපොළ මිල ඉහළ නොයාම හේතුවෙන් මෙම දැවැන්ත පරතරය නිර්මාණය වී තිබේ.
ඉදිරියට කුමක් සිදුවිය හැකිද?
බිට්කොයින් ඉතිහාසය දෙස බැලූ විට, වෙළඳපොළක් සිය නිෂ්පාදන පිරිවැයට වඩා පහළින් (Unsustainable zone) දිගු කාලයක් පවතින්නේ නැත. මෙම පරතරය පියවීම සඳහා ප්රධාන ක්රම දෙකක් ක්රියාත්මක වේ:
- සැපයුම අඩුවීම: දුර්වල පතල්කරුවන් ඉවත් වීමත් සමඟ වෙළඳපොළට එකතු වන නව බිට්කොයින් සැපයුම සහ ඔවුන්ගේ විකිණීම් පීඩනය (Selling pressure) සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවේ.
- මිල ඉහළ යාම: සැපයුම දැඩි වීමත් සමඟ, නිෂ්පාදන පිරිවැය ආවරණය වන තෙක් බිට්කොයින් මිල ස්වභාවිකවම ඉහළ යාමකට ලක් වේ.
නිගමනය: වර්තමාන දත්තවලින් ක්ෂණික මිල ඉහළ යාමක් (Instant pump) සහතික නොකළත්, බිට්කොයින් ව්යුහාත්මකව අවතක්සේරු (Underpriced) වී ඇති බව පැහැදිලිය. නිෂ්පාදන වියදම දිගටම වෙළඳපොළ මිලට වඩා ඉහළින් පවතින විට, මිල තවදුරටත් පහළ යාමේ සම්භාවිතාව අඩුවන අතර, ඉදිරියේදී ආක්රමණශීලී මිල ඉහළ යාමක් (Aggressive move) සඳහා වේදිකාව සකස් වෙමින් පවතින බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින්ගේ මතයයි.